هوش کلامی چیست و چگونه می توان آن را تقویت کرد

هوش کلامی یا هوش زبانی یکی از انواع هوش‌های چندگانه است که توسط روان‌شناس و استاد دانشگاه هاروارد، هوارد گاردنر، معرفی شده است. بر اساس این نظریه، تمام انسان‌ها دارای هشت نوع مختلف از هوش هستند که یکی از این انواع، هوش کلامی – زبانی است و ما بیشتر از همه به این نوع هوش وابسته هستیم. این نوع هوش به توانایی افراد در استفاده مؤثر از زبان و کلمات مرتبط است.

افرادی که از هوش کلامی بالایی برخوردارند، هنگام صحبت کردن و نوشتن از واژه‌ها و اصطلاحات به طور مؤثری استفاده می‌کنند. اگر به این نکته توجه کنید که تقریبا تمام تعاملات ما با دیگران و دنیای اطرافمان از طریق شنیدن، خواندن، نوشتن و گفتن کلمات صورت می‌گیرد، آنگاه به اهمیت این نوع هوش بیشتر پی خواهید برد.

افراد با هوش کلامی بالا، سخنرانان و متقاعدکننده های توانمندی هستند و به قدری جذاب و شیوا صحبت می‌کنند و خواسته‌های خود را به طور مؤثر بیان می‌کنند که ما واقعا چاره‌ای جز تسلیم شدن نداریم. سوال این است که چه عواملی موجب می‌شود برخی افراد زیبا و دلنشین صحبت کرده و از لغات و اصطلاحات متعدد و مختلف در مکالمات خود استفاده کنند؟ آیا می شود این نوع از هوش را تقویت کرد و رشد داد؟ برای یافتن پاسخ این پرسش ها، در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

تعریف هوش كلامی:

به توانایی فرد در استفاده مؤثر از کلمات، چه در قالب گفتار و چه نوشتار، برای بیان ایده‌ها، افکار و احساسات هوش کلامی گفته می‌شود و افراد با هوش کلامی بالا، از کلمات به زیبایی برای رسیدن به مقصود خود استفاده می کنند. هوش کلامی به طور خلاصه دارای ویژگیهایی است که عبارتند از:

سخنوری و فن بیان:

افراد با هوش کلامی بالا می‌توانند به راحتی و با اطمینان صحبت کنند، از لحن و تن مناسب استفاده کنند و مخاطبان خود را جذب کنند.

با شرکت در دوره “کوچینگ سخنرانی” مهارت سخنوری و فن بیان خود را به شگفت آوری تقویت کنید.

نوشتن مؤثر:

این افراد در نوشتن نیز توانمند هستند. آن‌ها می‌توانند ایده‌های خود را به طور واضح و منسجم بیان کنند و از واژگان غنی و مناسب استفاده کنند.

گوش دادن فعال:

هوش کلامی به معنای توانایی خوب گوش دادن و درک معانی و احساسات پشت کلمات دیگران نیز می‌باشد. این افراد معمولاً می‌توانند به خوبی پاسخ‌های منطقی و مرتبط ارائه دهند.

استفاده از زبان به عنوان ابزار تفکر:

افراد با هوش کلامی بالا می‌توانند زبان را به عنوان ابزاری برای تفکر و استدلال استفاده کنند. آن‌ها می‌توانند مفاهیم پیچیده را با استفاده از زبان ساده‌تری توضیح دهند.

یادگیری زبان ها:

این افراد معمولاً در یادگیری زبان‌های جدید موفق‌تر هستند و می‌توانند به راحتی با اصطلاحات و عبارات جدید آشنا شوند.

روان شناسان اثبات کرده اند که ارتباط مستقیمی میان بکارگیری کلمات و گستره واژگان افراد با موفقیت آنها وجود دارد. با توجه با این موضوع میتوان فهمید که کلمات نقش تعیین کننده ای در رسیدن فرد به جایگاه فردی واجتماعی بالا ایفا میکنند. افراد با هوش کلامی بالا که دایره لغات گسترده ای دارند، با قدرت کلام و شیوایی بیان خود می توانند ذهن و قلب مخاطب را هدف قرار داده و ارتباط موثری ایجاد کنند.

بری مک‌گیگان یکی از بوکسورهای جوانی بود که در مدت کوتاهی توانست توجه زیادی را به خود جلب کند. بسیاری معتقدند که مهارت مک‌کیگان در بیان و سخنوری، دلیل اصلی این محبوبیت بوده است. او خودش می‌گوید که در زمان حضورش در رینگ بوکس، هرگز تصور نمی‌کرده که تسلط بر کلمات این‌قدر اهمیت داشته باشد، زیرا باور داشت که سرعت عمل بدن و ذهن تعیین‌کننده پیروزی در مسابقات است.

با این حال، پس از بازنشستگی از بوکس، مک‌گیگان به گزارشگری مسابقات بوکس علاقه پیدا کرد و به عنوان گزارشگر ورزشی به تلویزیون پیوست. در این مسیر، او به اهمیت داشتن دایره واژگان گسترده برای جذاب‌تر کردن گزارش‌ها پی برد. او سال‌هاست که با استفاده از روش‌های افراد مشهوری همچون تونی بازان، مهارت‌های گفتاری خود را تقویت کرده است. مک‌گیگان معتقد است که تبدیل شدن به یک استاد در استفاده از کلمات و محاوره برای هر کسی امکان‌پذیر است.

راه های تقویت هوش کلامی:

ضریب هوش گفتاری افراد با گستره دایره لغات آنها اندازه گیری می شود و البته دستیابی به این امر کاملا اکتسابی بوده و قابل یادگیری و تقویت است در ادامه چند راهکار که میتواند به شما کمک کند بیان می شود.

کلمات بیشتری یاد بگیرید

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در موقعیتی به دنبال کلمه‌ای مناسب بگردید یا به اصطلاح حرفی “روی نوک زبانتان” باشد، اما نتوانید آن را بیان کنید. یا زمانی که می‌خواهید شخصی یا چیزی را به‌درستی توصیف کنید، با مشکل مواجه شوید. اگر بتوانید منظور خود را با زبانی ساده و قدرتمند، با توجه به شرایط و مخاطب، به‌درستی و با جملات متفاوت بیان کنید، قطعاً تجربه بهتری از تعاملات و ارتباطات خانوادگی و اجتماعی خواهید داشت.

این امر به ما کمک می‌کند تا راحت‌تر به جایگاهی که به دنبال آن هستید، دست یابید. علاوه بر این، دایره واژگان گسترده می‌تواند از بروز سوء تفاهم‌ها جلوگیری کند و به شما اجازه دهد که مقصودتان را زیباتر و دقیق‌تر انتقال دهید.

جالب است بدانید که در زبان فارسی حدود نیم میلیون کلمه وجود دارد، در حالی که افراد معمولاً در مکالمات روزمره خود تنها از دو تا سه هزار واژه استفاده می‌کنند. هر واژه در واقع یک ابزار ذهنی است که پشت آن مجموعه‌ای از تفکرات نهفته است. بنابراین، هرچه دایره واژگان خود را گسترش دهید، با افکار و ایده‌های جدیدتری آشنا می‌شوید. کلمات جدید شما را با دنیای تازه‌ای از مفاهیم آشنا می‌کنند و در نتیجه، راه‌های خلاقانه‌تری برای اندیشیدن به روی شما باز خواهند شد.

شما وابستگی زیادی به هوش کلامی دارید زیرا تمایل دارید با کلمات فکر کنید و نظر و عقیده خود را با کلمات ابراز کنید. با استفاده از فرهنگ لغت می توانید معنی و مفهوم واژگان را فراگرفته و همچنین نحوه تلفظ صحیح آنها را یاد بگیرید. پس هر چه دایره واژگان خود را گسترش دهید در تقویت هوش کلامی هم موفقتر خواهید بود.

تسلط به موضوع

شما باید در مورد هر موضوعی که می خواهید صحبت کنید اطلاعات کافی و آمادگی لازم را داشته و به موضوع صحبت تسلط داشته باشید. این کار باعث افزایش اعتماد به نفس کلامی شما می شود. اعتماد به نفس کلامی با تسلط شما در صحبت کردن رابطه مستقیم دارد و این اطمینان در مخاطب ایجاد می شود که شما فرد قابل اعتمادی در مورد موضوع بحث هستید.

بازی کنید، جدول و معما حل کنید

بازی روشی جذاب برای تعامل با دنیای اطراف و یکی از قوی‌ترین ابزارهای یادگیری است که می‌توان از طریق آن، دایره لغات گسترده‌ای را فرا گرفت. به عنوان مثال، شکسپیر از جمله افرادی بود که با بازی با کلمات، واژگان جدیدی خلق کرد و به زبان اضافه نمود.

مقابل یک آینه صاف بایستید و با خودتان صحبت کنید؛ شاید در ابتدا کمی عجیب به نظر برسد، اما این روش به شما کمک می‌کند تا نقاط ضعف و قوت خود را به خوبی ببینید و بشناسید.

ناپلئون بناپارت گفته: “باید با قدرت واژگان بر مردم حکومت کرد.”

این جمله نشان می‌دهد که کلمات چه تأثیر عظیمی بر ذهن انسان دارند. بازی با زبان و پرورش مهارت‌های گفتاری، چالشی پیچیده است. بنابراین با تمرین و تلاش، هر اشتباه را به فرصتی برای یادگیری و رسیدن به موفقیت تبدیل کنید.

الگو برداری کنید

برای رسیدن به بهترین سطح در هوش کلامی، می‌توان از متخصصان و افراد برجسته در حوزه کاری خود الگو گرفت و با دقت در واژگان استفاده شده توسط نویسندگان، سیاستمداران، بازیگران، مجریان، معلمان و … دایره لغات خود را گسترش داد.

به عنوان نمونه، می‌توان از شخصیت‌های برجسته‌ای مانند ویلیام شکسپیر، شاعر و نویسنده انگلیسی؛ میگل سروانتس، نویسنده اسپانیایی؛ فیودور داستایوفسکی، نویسنده روس؛ چارلز دیکنز، نویسنده انگلیسی؛ و ارنست همینگوی، نویسنده و روزنامه‌نگار. همچنین، بسیاری از شاعران و نویسندگان برجسته ایرانی مانند فردوسی، که به «حکیم سخن» شهرت دارد، به عنوان نمونه های بارز هوش کلامی نام برد.

علاوه بر این، تاریخ شاهد سخنوران بزرگی بوده است؛ از جمله سیاستمدار یونانی، پریکلس؛ وینستون چرچیل از بریتانیا؛ آبراهام لینکلن از آمریکا؛ ماهاتما گاندی از هند؛ و مارتین لوتر کینگ، رهبر جنبش حقوق مدنی سیاه‌پوستان در آمریکا که در سخنوری و استفاده از لغات و کلمات بسیار ماهر و توانمند بوده اند.

پرورش مهارت گفتاری نیازمند جست‌وجوی واژگان ناشناخته و یادگیری مداوم است و سخنوران موفق علاقه‌مند به یادگیری و بهبود مستمر هستند. همچنین باید با واژه‌های پیچیده، فلسفی و علمی بیشتر آشنا شوید و آنها را متناسب با رویکرد خود استفاده کنید. نوابغ سخن، همیشه به دنبال کلمات جدید هستند. داشتن دفترچه‌ای برای یادداشت کلمات تازه و مفاهیم الهام‌بخش می‌تواند به این فرآیند کمک کند.

بنویسید

در مورد موضوعات گوناگون مطلب بنویسید و ویرایش کنید. بازخوانی و ویرایش  متن باعث غنی شدن  دایره لغات شما میشود.

جدول زیر یک نمونه برنامه روزانه برای تقویت هوش کلامی است.

در نهایت، هوش کلامی به شما این قدرت را می‌دهد تا افکار، احساسات و ایده‌هایتان را به شیوه‌ای مؤثر و جذاب با دیگران به اشتراک بگذارید. این مهارت نه تنها در روابط اجتماعی و حرفه‌ای، بلکه در درک عمیق‌تر از دنیای پیرامون نیز نقش کلیدی دارد. با گسترش دایره واژگان، تقویت بیان و تمرین مستمر، می‌توانید از زبان به عنوان ابزاری قدرتمند برای ارتباط و تاثیرگذاری استفاده کنید.